سیستم پایش منابع آب | شرکت مهندسی شاران صنعت

برای طراحی یک شبکه پایش کیفی مناسب، شبکه پایش بایستی به صورت یک سیستم واحد در نظر گرفته شود و نه مجموعه ای از بخش های غیرمرتبط با یکدیگر. این دیدگاه جامع، به طراح برنامه پایش کمک می کند تا هر یک از بخشهای سیستم پایش را به صورت جزئی از یک سیستم کلی در نظر بگیرد که نمی توان آن را مستقل از بقیه سیستم طراحی نمود. اطمینان از طراحی هماهنگ بین همه اجزای سیستم پایش، اهمیتی حیاتی برای موفقیت نهایی برنامه پایش دارد. دستورالعمل اجرایی پایش کیفیت آب مخازن پشت سدها با هدف اجرای هماهنگ عملیات پایش کیفی مخازن تدوین شده است.

برای آشنایی با محصولات و خدمات شرکت شاران صنعت در این زمینه می توانید با کارشناسان ما در شرکت تماس حاصل فرمایید. در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر به ادامه مطلب مراجعه نمایید

ادامه مطلب


مقدمه

به منظور پایش هدفمند سیسستم های مختلف، برنامه پایش در یکی از سه سطح زیر طراحی می گردد.

  • پایش ساده: در این روش تعداد نمونه های جمع آوری شده بسیار محدود است و شاخص های کیفی انتخاب شده بسیار کم است و عملیات پایش بسیار ساده است.
  • پایش متوسط: در این روش با استفاده از تجهیزات آزمایشگاهی محدود عملیات پایش صورت می گیرد. تعداد نمونه های جمع آوری و شاخص های کیفی انتخاب شده بیشتر از روش پایش ساده است.
  • پایش پیشرفته: پایش در این سطح نیازمند افراد متخصص و تجهیزات و ابزار آلات پیشرفته است. تعداد نمونه ها و شاخص های کیفی قابل توجه است و اطلاعات و داده ها باید ذخیره و پردازش شوند.


تعیین محدوده پایش


تعیین محدوده عبارت است از فرآیند تعیین حدود جغرافیایی عملیات پایش. این محدوده طرح در دو مقیاس زیر انجام می پذیرد.

  • محدوده بلافصل: این محدوده شامل شعاع بلافصل مخزن، که از ورودی تا خروجی سد را در بر می گیرد.
  • محدوده تاثیر گذار: این محدوه شامل حوضه آبریز بالادست است. در پایش مخازن سد، محدوده بلافصل در نظر گرفته می شود.
  • ایستگاه های ثابت: این نوع از سیستم ها دارای موقعیت ثابت بوده و نمونه برداری از این ایستگاه ها به طور منظم صورت می گیرد. از جمله مهم ترین این ایستگاه ها می توان به ایستگاه های موجود در ورودی و خروجی مخازن اشاره کرد.
  • ایستگاه های متغیر: موقعیت این نوع از ایستگاه ها با توجه به وضعیت و شرایط زمانی و ویژگی های آب مخازن متغیر است.
  • ایستگاه های سیار: این نوع از ایستگاه ها برای مدت زمان مشخصی انتخاب می شوند و مورد نمونه برداری و سنجش پارامترهای کیفی قرار می گیرند.

 

تعیین ایستگاه های پایش

تعیین معیارهای انتخاب ایستگاه پایش

مهم ترین عواملی که باید در انتخاب ایستگاه های پایش مد نظر قرار بگیرند شامل موارد زیر می باشد.

  • اهداف پایش
  • کاربری های مورد نظر از آب مخازن
  • تخلیه های احتمالی به مخزن از منابع آلودگی متمرکز و غیر متمرکز
  • ویژگی های مخزن


مهم ترین مشخصه آب در مخازن پدیده لایه بندی عمودی آب می باشد که باعث ایجاد کیفیت متفاوت آب در عمق های مختلف می گردد. این پدیده در هر ایستگاه پایش در هر مرحله از نمونه برداری و اندازه گیری باید به وسیله اندازه گیری عمودی دما از یک متر زیر سطح آب تا یک متر بالاتر از بستر مخزن بررسی گردد.


تعیین نقاط پایش در اعماق مختلف مخزن سد

تعیین پارامتر های مورد سنجش

به منظور شناسایی آلاینده های مهم در مخازن باید تمامی اطلاعات و داده های مربوط به ویژگی های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی مورد بررسی قرار گیرد. همچنین به منظور بررسی کیفیت آب موجود باید نمونه برداری از آب مخازن به صورت سیستماتیک صورت گیرد. نمونه برداری باید به گونه ای باشد که که از نقاط مختلف مخزن و همچنین در عمیق ترین نقطه مخزن نمونه هایی جامع و کامل به دست آید.

سنجش دبی

در مواردی که نمونه های آب باید از جریان های ورودی و خروجی مخزن گرفته شود، ضروری است که دبی جریان مشخص گردد. بهترین گزینه در این موارد ایستگاه های هیدرومتری است. تجهیزاتی که به این منظور استفاده می شوند شامل روش های اولتراسونیک، الکترومغناطیس، تزریق ردیاب و یا ساختن سرریز ها می باشد. روش توصه شده به این منظور تخمین دبی براساس برآورد سرعت در سطح مقطع کانال جریان می باشد.


سنجش پارامترهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی

پارامترهای عمومی در این تقسیم بندی شامل دما، اکسیژن محلول، هدایت الکتریکی و مجموع جامدات محلول، قلیائیت، ذرات معلق و کدورت، PH، عمق قابل مشاهده دیسک سکچی، کدروت، رنگ و بو می باشد. پارامترهای شیمیایی شامل مواد مغذی، کلر، اکسیژن مورد نیاز شیمیایی، آهن و منگنز، آفت کش ها و فلزات می باشد. سنجش این نوع از پارامتر با استفاده از روش های پایش آنلاین صورت می گیرد.

سنجش پارامتر های بیولوژیکی

جز در مواردی که مخزن مشکوک به آلودگی به گونه خاصی از عوامل میکروبی باشد، پارامتر های میکروبی مورد سنجش قرار نمی گیرد.

  • کل کلیفرم ها و کلیفرم های مدفوعی
  • پاتوژن ها


زمان نمونه برداری
برای کاربری های صنعتی، برق آبی، تفرج و پرورش آبزیان نیازی به سنجش پارامتر های میکروبی نمی باشد.

توالی زمان انجام عملیات پایش و نمونه برداری در مخازن بستگی به ویژگی های کیفی آب مخزن و کاربری آب دارد. به طور کلی زمان بندی عملیات پایش به سه سطح تقسیم می شود که شامل سطح های زیر می باشد.

  • نمونه برداری پیوسته و مستمر
  • نمونه برداری ادواری
  • نمونه برداری موردی