حوضچه ته نشینی در تصفیه فاضلاب | شرکت شاران صنعت

حوض ته نشینی

حوض ته نشینی

حوضچه ته نشینی در تصفیه فاضلاب واحد عملیاتی است که جداسازی ذرات معلق سنگینتر از آب بواسطه فرونشست گرانشی در آن رخ می دهد. در اغلب روش های متعارف تصفیه فاضلاب، واحدهای تصفیه پس از حوضچه اولیه قرار می گیرند. حوضچه ته نشینی ثانویه پس از واحدهای تصفیه بیولوژیک قرار می گیرد و وظیفه جداسازی جامدات تولیدشده طی فعالیت های بیولوژیک را برعهده دارد. این دو حوضچه از عملکرد مشابهی برخوردار هستند؛ اختلاف اصلی این دو در چگالی لجن هر یک است. لجن ته نشینی اولیه معمولاً چگال تر و ناپایدارتر است. سوپرناتانت حاصل از ته نشینی ثانویه زلالتر است. بسته به نوع مواد موجود در فاضلاب، ته نشینی به چهار طریق منفرد، لخته ای، منطقه ای و تراکمی رخ می دهد. در عمل هر چهار نوع این روشها همزمان در حوضچه ته نشینی اتفاق می افتد[۱].

حوضچه ته نشینی

شکل ۱. حوضچه ته نشینی

  • ذرات منفرد: براساس نیروی وزنی است که ذرات دانه ای و ماسه را از فاضلاب جدا می کند. در این حالت دانه ها به یکدیگر متصل نشده و خواص فیزیکی خود مانند شکل، اندازه و چگالی را حفظ می کنند[۲].
  • لخته ای: در این نوع فرآیند ذرات لخته تشکیل شده و با افزایش وزن و اندازه ذرات سرعت ته نشینی افزایش می یابد. فرآیند لخته سازی به قابلیت تماس ذرات وابسته است و با تغییر نرخ جریان، عمق حوضچه، گرادیان سرعت در سیستم، غلظت ذرات و توزیع اندازه ذرات تغییر خواهد کرد. ته نشین شدن بخشی از جامدات معلق موجود در حوضچه ته نشینی اولیه و بخش فوقانی حوضچه ته نشینی ثانویه و هم چنین لخته های شیمیایی در تصفیه فیزیکی/ شیمیایی به این طریق صورت می گیرد[۲].
  • منطقه ای: در سیستم های حاوی غلظت بالائی از مواد جامد معلق پتوی لجن تشکیل شده و مواد به مانند یک توده ته نشین می شوند. به دلیل غلظت بالای ذرات، آب از بین ذرات به سمت بالا هدایت می شود. به این ترتیب ذرات مختلف با حفظ موقعیت خود نسبت به دیگر ذرات، به صورت منطقه ای و یا پتو ته نشین می شوند. این پدیده را ته نشینی منطقه ای می نامند. سطح جداکننده فاز مایع و جامد به وضوح قابل تشخیص است و سرعت ته نشینی این سطح در طراحی حوضچه بکار می رود[۲].
  • تراکمی: با ادامه ته نشین شدن ذرات، لایه متراکمی در بخش تحتانی حوضچه تشکیل خواهد شد. در این ناحیه ذرات ساختاری با تماس فیزیکی نزدیک ایجاد می کنند. این عمل تنها با فشرده شدن ساختار ذرات امکان پذیر است و عامل این فشردگی وزن ذراتی است که دائماً در حال ته نشینی هستند. در این شرایط آب موجود در ماتریس لخته ها تخلیه شده و حجم لخته ها کاهش می یابد.

اصولا کارآمدی ته نشین شدن ذرات جامد در حوضچه بستگی به مدت زمان ماند فاضلاب در حوض مزبور و بار سطحی دارد و بر اساس نظریه هیزن، کارآمدی تصفیه حوضچه ته نشینی، به عمق آنها بستگی ندارد. بار سطحی شاخصی است که برای محاسبه حوضچه ته نشینی مورد استفاده قرار می گیرد. بار سطحی را می توان ارتفاع آب وارده بر سطح حوضچه در نظر گرفت که در یک ساعت از حوضچه عبور می نماید. از کاربردهای حوضچه ته نشینی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
حوضچه ته نشینی اولیه: این واحد به عنوان اولین گام در تصفیه قادر به حذف موارد زیر می باشد.

  • ۵۰ تا ۷۰% TSS
  • ۲۰ تا ۴۰% BOD
  • ۲۵ تا ۷۵% باکتری

 

کاربرد حوض ته نشینی در تصفیه فاضلاب

حوضچه ته نشینی ثانویه در تصفیه فاضلاب به روش لجن فعال
حوضچه ته نشینی ثانویه در صافی چکنده
حوضچه ته نشینی لجن فعال به همراه رسوب گذاری شیمیایی
حوضچه تصفیه فاضلاب تحت شرایط بی هوازی
شکل های حوضچه ته نشینی: این حوضچه ها با توجه به میزان دبی فاضلاب و شرایط محلی به سه شکل مربعی، مستطیلی و دایره ای ساخته می شوند. در شکل های زیر دو نوع حوضچه ته نشینی مستطیلی و دایره ای نشان داده شده است.

حوضچه ته نشینی دایره ای و مستطیلی

شکل ۲. حوضچه ته نشینی دایره ای و مستطیلی

مراجع

I. Environmental Protection Agency, “Wastewater TReatment Manuals,” Management, vol. 13, p. 131, 1997.
M. Von Sperling and C. A. De Lemos Chernicharo, Biological wastewater treatment in warm climate regions. Volume I. London: IWA Publishing, 2005.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *